در جراحیهای ترمیمی بینی، غضروف گوش و دنده دو منبع رایج پیوند هستند. این مقاله تفاوتهای استحکام، حجم، عوارض و کاربرد آنها را بر اساس مرور نظاممند و فراتحلیلهای منتشرشده در PubMed مقایسه میکند.
در جراحی بینی، به ویژه در جراحیهای ترمیمی یا اصلاحی، گاهی برای بازسازی یا تقویت ساختار بینی به پیوند غضروف نیاز میشود. دو منبع رایج برای این منظور، غضروف گوش و غضروف دنده (costal) هستند. انتخاب میان این دو منبع به شرایط بیمار، میزان غضروف مورد نیاز، قدرت ساختاری لازم و تصمیم جراح پس از معاینه بستگی دارد. برای آشنایی با زمینه این تصمیم میتوانید راهنمای جراحی بینی ترمیمی را بخوانید.
۱. منبع و محل برداشت
غضروف گوش
غضروف گوش معمولاً از ناحیه کونکا (conchal cartilage) برداشت میشود. شکل و انعطاف آن میتواند برای برخی بازسازیهای ظریف مفید باشد. مطالعهای درباره تغییرات بافتی غضروف گوش پیوندی در رینوپلاستی، تغییرات بیولوژیک پس از پیوند را گزارش کرده است (PMID 36168124)؛ این یافتهها بهتنهایی برتری بالینی یک منبع پیوند را اثبات نمیکنند.
غضروف دنده
غضروف دنده میتواند حجم و استحکام بیشتری فراهم کند و محل برداشت بر اساس تکنیک و شرایط بیمار توسط جراح انتخاب میشود. مرورهای تخصصی، غضروف دنده را بهویژه زمانی مطرح میکنند که غضروف تیغه بینی کافی نیست یا برای بازسازی به حجم و حمایت ساختاری بیشتری نیاز است (PMID 39341674؛ PMID 35906971).
۲. استحکام و کاربرد ساختاری
غضروف گوش به دلیل شکل و انعطاف خود میتواند برای بعضی اصلاحات محدود مناسب باشد، در حالی که غضروف دنده معمولاً امکان تأمین حجم و حمایت ساختاری بیشتری را فراهم میکند. کاربرد دقیق هرکدام به نقص موجود، آناتومی و برنامه جراحی وابسته است و نمیتوان یکی را برای همه بیماران بهتر دانست.
۳. مقدار غضروف قابل برداشت
مقدار غضروف گوش محدودتر است. غضروف دنده منبع بزرگتری محسوب میشود و در بازسازیهایی که به حجم بیشتری نیاز دارند میتواند مفید باشد (PMID 35906971).
۴. عوارض و محدودیتها
هر دو روش نیازمند ایجاد محل برداشت هستند و میتوانند با عوارض محل اهدا یا محل پیوند همراه باشند. دادههای مربوط به غضروف دنده در مرورهای نظاممند بیشتر کمیسازی شدهاند، اما اعداد حاصل از مطالعات مختلف را نباید بهعنوان پیشبینی شخصی برای یک بیمار تفسیر کرد.
در یک فراتحلیل بهروزشده شامل ۲۰ مطالعه و ۱۶۴۸ بیمار، برای غضروف دنده خودی نرخ تجمعی تابخوردگی حدود ۳٫۰۵٪، تحلیل/جذب ۱٫۲٪، عفونت ۱٫۴۵٪، نامنظمی کانتور ۱٫۵۳٪ و جراحی بازنگری ۲٫۲۵٪ گزارش شد. اسکار هیپرتروفیک محل برداشت حدود ۲٫۰۸٪ گزارش شد و برآورد تجمعی پنوموتوراکس صفر بود، با فاصله اطمینان ۹۵٪ از صفر تا ۰٫۴۶٪ (PMID 36071242). یک مرور نظاممند قدیمیتر برآوردهای متفاوتی ارائه کرده است (PMID 26229125)، که اهمیت تفاوت جمعیتها، تکنیکها و روش مطالعه را نشان میدهد.
تابخوردگی (warping) یکی از ملاحظات شناختهشده غضروف دنده است و تکنیک آمادهسازی و شکلدهی گرافت میتواند در مدیریت آن نقش داشته باشد. این موضوع بخشی از تصمیم و تکنیک جراح است و توصیه عملی برای بیمار محسوب نمیشود.
۵. محل برداشت و دوره بهبود
برداشت غضروف گوش و دنده از نظر محل جراحی، میزان بافت مورد نیاز و عوارض احتمالی متفاوتاند. برداشت دنده نیازمند برش در ناحیه قفسه سینه است و میتواند درد، اسکار و بهندرت عوارض دیگری در محل برداشت ایجاد کند. مدت و تجربه بهبود در افراد متفاوت است و باید بر اساس روش جراحی و دستور تیم درمان ارزیابی شود.
۶. کدام منبع مناسبتر است؟
پاسخ واحدی وجود ندارد. عواملی مانند مقدار غضروف مورد نیاز، نیاز به حمایت ساختاری، سابقه جراحی قبلی، کیفیت منابع غضروفی موجود و برنامه بازسازی در انتخاب نقش دارند. در جراحیهای ترمیمی پیچیده ممکن است غضروف دنده به دلیل حجم و استحکام بیشتر مطرح شود، در حالی که در برخی اصلاحات محدود غضروف گوش میتواند کافی باشد.
نکات نهایی
- هیچ منبع پیوندی برای همه بیماران بهطور مطلق برتر نیست.
- نرخهای عوارض منتشرشده، میانگینهای پژوهشی هستند و خطر شخصی بیمار را تعیین نمیکنند.
- انتخاب منبع غضروف باید پس از معاینه، بررسی راه هوایی، سابقه جراحی و نیاز ساختاری انجام شود.
- برای زمینه بیشتر، راهنمای جراحی بینی یا رینوپلاستی و مقاله عوارض جراحی بینی را ببینید.
منابع علمی
- Chen H, Wang X, Deng Y. Complications Associated with Autologous Costal Cartilage Used in Rhinoplasty: An Updated Meta-Analysis. Aesthetic Plast Surg. 2023;47(1):304-312. PMID: 36071242.
- Varadharajan K, et al. Complications Associated With the Use of Autologous Costal Cartilage in Rhinoplasty: A Systematic Review. Aesthet Surg J. 2015;35(6):644-652. PMID: 26229125.
- Fedok FG, et al. The Use of Costal Cartilage in Rhinoplasty. Facial Plast Surg Clin North Am. 2024;32(4):565-583. PMID: 39341674.
- Drake VE, et al. An update on rib grafting in rhinoplasty: which rib is right? Curr Opin Otolaryngol Head Neck Surg. 2022;30(4):209-214. PMID: 35906971.
- Wu G, et al. Biological Changes of Autologous Auricular Cartilage in Rhinoplasty. J Craniofac Surg. 2023;34(2):520-524. PMID: 36168124.
این مقاله برای آموزش عمومی است و جایگزین معاینه، تشخیص یا توصیه درمانی فردی نیست. انتخاب نوع پیوند و روش جراحی باید توسط جراح واجد صلاحیت و بر اساس ارزیابی همان بیمار انجام شود.