بعد از عمل بینی چه چیزهایی طبیعی است، با اسپلینت و داروها چه کنیم، چه زمانی به فعالیت برگردیم و کدام علائم نیاز به تماس با پزشک دارند؟ راهنمای عملی دوران نقاهت با تأکید بر دستور اختصاصی جراح.
بعد از عمل بینی معمولاً سؤالها از خودِ جراحی بیشتر میشوند: ورم تا چه حد طبیعی است؟ اسپلینت را میشود خیس کرد؟ چه زمانی میتوان سر کار برگشت یا ورزش را شروع کرد؟ پاسخ همه این سؤالها برای همه یکسان نیست، چون نوع جراحی، وضعیت راه هوایی، داروها و روند ترمیم هر فرد تفاوت دارد. با این حال چند اصل عمومی وجود دارد که کمک میکند روزهای اول را با نگرانی کمتر و ایمنی بیشتر پشت سر بگذارید.
روزهای اول؛ چه چیزهایی معمولاً انتظار میرود؟
ورم، کبودی اطراف چشم، احساس گرفتگی بینی و مقداری ناراحتی پس از رینوپلاستی غیرمعمول نیست. شدت این علائم به وسعت جراحی و شرایط فرد بستگی دارد و بهتر است خودتان را با تجربه دوست، شبکههای اجتماعی یا عکسهای روز سوم و هفتم دیگران مقایسه نکنید.
برای درد، اسپری، شستوشو یا هر داروی دیگری همان برنامهای را اجرا کنید که برای شما نوشته شده است. آنتیبیوتیک را خودسرانه شروع یا طولانی نکنید. راهنمای بالینی انجمن گوش و حلق و بینی آمریکا نیز توصیه میکند آنتیبیوتیک بعد از رینوپلاستی بهطور روتین بیش از ۲۴ ساعت ادامه داده نشود؛ البته اگر جراح به دلیل شرایط مشخص پرونده شما برنامه دیگری داده باشد، همان دستور شخصی مقدم است.
با اسپلینت، پانسمان و بینی چه کار کنیم؟
اسپلینت یا پانسمان را جابهجا نکنید و تا وقتی کلینیک اجازه نداده آن را خیس نکنید. زمان برداشتن اسپلینت برای همه یک عدد ثابت نیست. اگر شستوشوی بینی یا اسپری برای شما تجویز شده، روش و تعداد دفعات را دقیقاً مطابق آموزش کلینیک انجام دهید؛ فشار بیشتر یا دفعات بیشتر الزاماً به معنی بهبود سریعتر نیست.
در این دوره بهتر است بینی را دستکاری نکنید و برای دیدن نتیجه عجله نداشته باشید. ورم میتواند ظاهر نوک و پشت بینی را در هفتهها و ماههای اول تغییر دهد و نتیجه نهایی را نمیتوان از چند روز اول قضاوت کرد.
کار، ورزش، حمام و سفر؛ زمان مناسب برای هرکس فرق میکند
بازگشت به کار یا ورزش به نوع فعالیت شما و روند بهبود بستگی دارد. کسی که کار پشتمیزنشینی دارد با فردی که کار بدنی سنگین انجام میدهد شرایط یکسانی ندارد. همین موضوع درباره حمام، پرواز و ورزش هم صدق میکند. اگر برای روزهای بعد از عمل سفر، جلسه کاری یا برنامه ورزشی مهمی دارید، بهتر است زمان دقیق آن را با تیم درمان هماهنگ کنید.
غذاهای ساده و قابلتحمل و دریافت مایعات کافی معمولاً انتخاب مناسبی هستند. لازم نیست برای کاهش ورم سراغ فهرستهای طولانی «ممنوعه» بروید. در مقاله تغذیه بعد از جراحی بینی درباره این موضوع دقیقتر توضیح دادهایم.
چه علائمی را نباید صرفاً به «طبیعی بودن بعد از عمل» نسبت داد؟
خونریزی قابلتوجه یا مداوم، مشکل واضح یا رو به افزایش در تنفس، تب، درد شدید یا بدترشونده، کاهش سطح هوشیاری، تورم غیرعادی یا هر علامتی که ناگهان با وضعیت معمول شما فرق کرده است، نیاز به تماس با تیم درمان دارد. اگر وضعیت شدید یا اورژانسی است، منتظر پاسخ پیام یا شبکه اجتماعی نمانید و از خدمات اورژانس استفاده کنید.
پیگیری بعد از عمل بخشی از درمان است
ویزیتهای بعد از جراحی فقط برای برداشتن اسپلینت نیستند. در این ویزیتها روند ترمیم، تنفس، اسکار و شکل بینی بررسی میشود. راهنمای بالینی رینوپلاستی پیشنهاد میکند رضایت بیمار از ظاهر و عملکرد بینی حداقل در ۱۲ ماه پس از عمل نیز ارزیابی شود؛ یعنی قضاوت درباره نتیجه نهایی باید با صبر و در بازهای منطقی انجام شود.
اگر همزمان مشکل انحراف تیغه یا تنفس داشتهاید، مطلب سپتوپلاستی و رینوپلاستی همزمان میتواند مفید باشد. اگر جراحی قبلی داشتهاید و درباره عمل مجدد سؤال دارید، صفحه جراحی بینی ترمیمی را ببینید.
منبع پزشکی
Ishii LE, et al. Clinical Practice Guideline: Improving Nasal Form and Function after Rhinoplasty. Otolaryngol Head Neck Surg. 2017;156(2 Suppl):S1-S30. PMID: 28145823.
این راهنما اطلاعات عمومی ارائه میکند. دستور اختصاصی جراح و تیم درمان شما بر هر توصیه عمومی اولویت دارد.