بعد از عمل بینی لازم نیست سراغ رژیمهای عجیب بروید. این راهنما درباره غذای قابلتحمل، پروتئین، مایعات، نمک، مکملها و باورهای رایج تغذیهای در دوران نقاهت توضیح میدهد.
بعد از عمل بینی لازم نیست برای هر لقمه نگران «التهاب» باشید یا یک فهرست بلند از غذاهای ممنوعه روی یخچال بچسبانید. در بیشتر افراد، هدف سادهتر است: بدن باید انرژی و پروتئین کافی برای ترمیم داشته باشد، مایعات به اندازه دریافت شوند و غذا با حال عمومی و داروهای شما سازگار باشد.
اگر دیابت، بیماری کلیوی یا قلبی، حساسیت غذایی، مشکل گوارشی یا رژیم درمانی مشخصی دارید، توصیه عمومی اینترنتی جای برنامه شخصی شما را نمیگیرد.
روزهای اول چه بخوریم؟
وقتی هنوز تهوع، بیاشتهایی یا ناراحتی دارید، وعدههای کوچک و غذاهای ساده معمولاً راحتتر تحمل میشوند. لازم نیست خودتان را مجبور به خوردن حجم زیاد غذا کنید، اما گرسنگی طولانی و کمخوری مداوم هم کمکی به ترمیم نمیکند. منابع پروتئین مثل تخممرغ، مرغ، ماهی، حبوبات، لبنیات در صورت تحمل یا گزینههای گیاهی را میتوان در طول روز پخش کرد.
راهنماهای تغذیه جراحی بر بازگشت زودهنگام به تغذیه خوراکی و جلوگیری از کمغذایی در بیمارانی که در معرض خطر تغذیهای هستند تأکید دارند. این شواهد مربوط به جراحی بهطور کلی است و نسخه اختصاصی رینوپلاستی محسوب نمیشود، اما اصل مهم آن روشن است: بدن برای ترمیم به غذا نیاز دارد، نه رژیم تنبیهی.
آب، نمک و غذاهای فرآوریشده
مایعات را منظم و بر اساس تشنگی و دستور پزشک مصرف کنید. اگر محدودیت مایع ندارید، کمآبی میتواند حال عمومی، سردرد یا یبوست را بدتر کند. از طرف دیگر، لازم نیست به امید «خشک شدن ورم» مصرف آب را کم کنید.
غذاهای بسیار شور و فرآوریشده را بهتر است محدود کنید، اما قرار نیست هر گرم نمک را به ورم بینی نسبت دهیم. ورم بعد از رینوپلاستی به نوع جراحی، بافت، پوست، روند ترمیم و عوامل متعدد دیگری وابسته است. هیچ خوراکی خاصی هم نمیتواند آن را یکشبه از بین ببرد.
آیا لبنیات، برنج یا گوجهفرنگی ممنوعاند؟
برای حذف روتین این مواد در همه بیماران رینوپلاستی پشتوانه اختصاصی قابل اتکایی پیدا نشد. اگر غذایی برای شما تهوع، نفخ، حساسیت یا ناراحتی ایجاد میکند، طبیعی است که در روزهای اول کمتر سراغش بروید؛ اما برچسب «التهابزا» بهتنهایی دلیل خوبی برای حذف یک گروه غذایی کامل نیست.
در مورد الکل و مکملها احتیاط بیشتری لازم است. الکل میتواند با داروها و وضعیت دوره نقاهت سازگار نباشد. مکملهای گیاهی، روغن ماهی و فرآوردههایی که با عنوان «ضدالتهاب» فروخته میشوند هم الزاماً بیخطر نیستند و بعضی میتوانند با داروها یا خطر خونریزی تداخل داشته باشند. هر مکملی را که مصرف میکنید به جراح اطلاع دهید.
اگر اشتها نداریم یا نمیتوانیم مایعات را نگه داریم چه کنیم؟
بیاشتهایی خفیف در روزهای اول ممکن است پیش بیاید. وعدههای کوچکتر، غذای نرمتر و خوراکیهای پرانرژی و حاوی پروتئین معمولاً عملیتر هستند. اما استفراغ مکرر، ناتوانی در نگهداشتن مایعات، علائم واضح کمآبی یا ضعف غیرعادی موضوع یک «رژیم غذایی بهتر» نیست و باید با تیم درمان مطرح شود.
برای تصویر کاملتر دوران نقاهت، راهنمای مراقبت بعد از عمل بینی را هم ببینید. اگر سابقه جراحی قبلی دارید، صفحه جراحی بینی ترمیمی توضیح میدهد چرا برنامه درمانی این گروه ممکن است متفاوت باشد.
منابع پزشکی
- Weimann A, et al. ESPEN practical guideline: Clinical nutrition in surgery. Clin Nutr. 2021. PMID: 34242915.
- Sowerbutts AM, et al. Preoperative nutrition therapy in people undergoing gastrointestinal surgery. Cochrane Database Syst Rev. 2024. PMID: 38588454.
این منابع درباره تغذیه جراحی بهطور کلی هستند و نباید بهعنوان رژیم اختصاصی رینوپلاستی تفسیر شوند. دستور تیم درمان شما مقدم است.